Opłata za korzystanie ze środowiska – do kiedy złożyć dokumenty i kto musi ją uregulować?

Prowadząc działalność gospodarczą, korzystasz z pojazdów mechanicznych lub kotłowni? Obowiązują Cię zatem przepisy zawarte w ustawie Prawo ochrony środowiska. Sprawdź, gdzie i do kiedy złożyć wykaz informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz kiedy będziesz musiał uregulować opłatę.

Czym jest opłata za korzystanie ze środowiska?

Niektóre podmioty gospodarcze mogą swoją działalnością ingerować w środowisko. W jaki sposób? Załóżmy, że prowadzisz zakład produkcyjny. Jeżeli korzystasz z własnego ujęcia wody, a gotowe produkty transportujesz firmowymi pojazdami, to Twoja działalność gospodarcza wpływa na środowisko – czerpiesz wodę z gruntu, a do atmosfery wprowadzasz spaliny. Podmioty gospodarcze ingerujące w środowisko mają obowiązek wnosić opłaty za korzystanie ze środowiska. Opłaty są pobierane za:

  • wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza (np. wspomniana emisja spalin przez samochody),
  • składowanie odpadów,
  • wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi,
  • pobór wód z ujęć własnych na potrzeby prowadzonej działalności.

W dwóch pierwszych przypadkach obowiązek ponoszenia opłaty za korzystanie ze środowiska został uregulowany w ustawie Prawo ochrony środowiska. Pozostałe wynikają z ustawy Prawo wodne oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne.

Kto ma obowiązek uiszczać opłatę za korzystanie ze środowiska?

Opłata za korzystanie ze środowiska obowiązuje wszystkie podmioty, które prowadzoną działalnością ingerują w środowisko. Mowa zatem o:

  • przedsiębiorcach (w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej),
  • jednostkach organizacyjnych, które nie są przedsiębiorcami, np. fundacjach,
  • osobach fizycznych, które korzystają ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie z niego wymaga pozwolenia.

W przypadku ostatniej grupy, ustawy szczegółowo określają, jakie dodatkowe warunki musi spełnić osoba fizyczna, aby została objęta obowiązkiem przygotowywania wykazu i regulowania opłaty. Przykładowo do opłat są zobowiązane osoby, które ogrzewają posiadane szklarnie kotłownią na węgiel kamienny o łącznej nominalnej mocy powyżej 5 MWt.

Gdzie i kiedy złożyć wykaz?

Sprawozdanie za korzystanie ze środowiska za rok poprzedni należy złożyć do 31 marca. Dokument należy dostarczyć do właściwego ze względu na miejsce rejestracji firmy Urzędu Marszałkowskiego. Sposób przygotowania wykazu nie jest dowolny – należy kierować się przepisami zawartymi w:

  • rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27 lutego 2014 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat,
  • rozporządzeniu Ministra Środowiska  z dnia 12 grudnia 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat.

Jeżeli opłata za korzystanie ze środowiska nie przekracza 100 zł, sprawozdania nie trzeba składać – wystarczy je przechowywać, np. w siedzibie firmy.

Kiedy trzeba uiścić opłatę za korzystanie ze środowiska?

Stawki za korzystanie ze środowiska są ogłaszane w drodze obwieszczenia wydawanego przez Ministra Środowiska. Zainteresowani mogą znaleźć informacje na temat zarówno aktualnych, jak i archiwalnych stawek na stronie internetowej Ministra Środowiska lub w Dzienniku Ustaw.

Jeżeli wyliczona opłata za korzystanie ze środowiska nie przekracza kwoty 800 zł dla danego rodzaju korzystania ze środowiska, to nie trzeba jej opłacać. Wówczas podmiot korzysta ze zwolnienia.

Co się dzieje z wpłatami dokonanymi na rachunek bankowy urzędów marszałkowskich przez np. przedsiębiorców lub osoby fizyczne? Są one przeznaczane na dofinansowanie projektów, których celem jest ochrona środowiska.

Sankcje za niezłożenie sprawozdania ze środowiska

Za niedopełnienie obowiązku złożenia wykazu za korzystanie ze środowiska i uregulowania opłaty grożą sankcje. Obok grzywny, marszałek wymierza opłatę, wydając decyzję. Wysokość opłaty może wówczas zostać ustalona na podstawie wyników kontroli przeprowadzonej przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub na podstawie ustaleń urzędu marszałkowskiego.